Ooit een kastje gekocht bij een zeker Zweeds woonwarenhuis? Dat je het na uren zwoegen eindelijk in elkaar hebt gezet? En dat je daar heel trots op bent? En dat, terwijl je volmaakt tevreden naar je werk kijkt, iemand binnen komt en zegt dat de deurtjes scheef zitten?

Of dat je bijvoorbeeld een mooie handleiding hebt geschreven, met mooie plaatjes en simpele woorden. Perfect stukje werk, al zeg je het zelf. En dan blijkt dat er mensen zijn die het toch niet hebben begrepen…

Dit gebeurt ons allemaal: je maakt iets en je wordt er ‘verliefd’ op. Of in ieder geval zie je de fouten niet meer (of wil je ze niet meer zien). Dit wordt het IKEA-Effect genoemd. Het is denk ik een heel belangrijke oorzaak waarom je werk aflevert waar je tevreden over bent maar waar anderen niks mee kunnen.

Gelukkig is het IKEA-effect nog best eenvoudig te voorkomen.

Voordat je begint kun je het beste jezelf dwingen om in deze mindset te komen:

  • Je werk IS nooit goed!
    Wat jijzelf ook gaat vinden van je werk: daarmee is het nog niet goed. Jij bent niet in staat om objectief te bepalen of je werk goed is. Hoogstens vind je zelf dat je het goed hebt gedaan. Leuk voor je. Maar da’s slechts één van de 7 miljard mogelijke meningen.
  • Jouw mening over je werk is meestal niet erg belangrijk.
    Natuurlijk moet je in ieder geval zelf tevreden zijn over je werk. Maar als je werk voor een ander maakt is jouw eigen mening over je werk maar één mening. De mening van degene voor wie je werkt is vele malen belangrijker.
  • Doordat je het zelf maakt, ga je je werk beter vinden.
    Je valt zeer waarschijnlijk ten prooi aan het IKEA-effect: doordat je zelf je werk maakt ga je er een beetje verliefd op worden. Als iemand anders precies hetzelfde had geproduceerd had je er misschien heel anders over gedacht.

Zorg dat je dit in je hoofd hebt zitten of opgeschreven en voor je neus. Dan ga je er hopelijk niet meer blind vanuit dat je ‘goed’ werk gaat leveren.

Om te zorgen dat je vervolgens werk oplevert dat ook goed wordt gevonden door de mensen voor wie je het doet zou je het volgende kunnen doen:

  • Laat je werk checken voordat het groot is.
    Als je te laat je werk laat beoordelen door de mensen van wie de  mening belangrijk is, dan is het vaak te laat om nog iets te veranderen. Bij een kleine klus is dit minder belangrijk, maar bij een grote klus wel.
    Stel een grote klus maar voor als een vrachtwagen. Je kunt je dan voorstellen dat je veel makkelijker van tempo en richting kunt veranderen als je er nog niet zo hard mee rijdt.
  • Laat je werk checken door degene van wie je de ‘moeilijkste’ feedback verwacht.
    Bij iets wat begrepen moet worden bijvoorbeeld kan dit de persoon zijn die het minst snel van begrip is. Of wie maar het meest sceptisch is.
  • Wantrouw die ene mening: zorg voor meer.
    Natuurlijk is het mooi dat een belangrijk iemand tevreden is over je klus. Maar als je iets maakt voor meer mensen dan die ene persoon, dan is die ene mening niet genoeg: misschien is die persoon een fan, snel van begrip, had z’n dag niet, etc. Vind meer  mensen met een mening. Je zult tussen al deze meningen al snel ontdekken waar je werk nog aandacht nodig heeft.

Mocht je nog meer manieren weten om te voorkomen dat je ten onrechte verliefd wordt op je eigen werk hoor ik dat heel graag!!